JAN ANNE LOONSTRA
PRAKTIJK VOOR HOLISTISCHE THERAPIE

Apenstaartje - Ganzenveren - Spijkerschrift

Alles over het Apenstaartje
Tentoonstelling in Den Haag rond het apenstaartje (@) van Ray Tomlinson
Het apenstaartje is in de afgelopen tien jaar een van de meest gebruikte schrifttekens geworden. Het Haagse museum Scryption wijdt tot en met 19 september een tentoonstelling aan de geschiedenis van dit teken dat eeuwen teruggaat. Bedenker van het apenstaartje in computerverband is de Amerikaan Ray Tomlinson. Hij werkte aan Arpanet, de voorloper van internet . Om adressen in het digitale verkeer van de rest van de tekst te onderscheiden, zocht hij op het toetsenbord een teken dat nooit in de naam zou voorkomen. Dat werd in 1971 @. Het teken zat al op de toetsenborden omdat het in de Verenigde Staten wordt gebruikt in de boekhouding. Het Scryption gaat verder terug in de geschiedenis en vertelt de verhalen van het gebruik van @ door de eeuwen heen. Zo duikt het teken in Nederland op in de zeventiende eeuw. Het teken werd – en wordt – voor verschillende doelen gebruikt: als inhoudsmaat, banksymbool, afkorting, als zegswijze, bij programmeertalen en tegenwoordig ook bij zogenaamde ‘emoticons', de met telefoontoetsen opgebouwde tekens die je per sms kunt verzenden.

 

 

 

 

TYPEMACHINE MIGNON

Van Spijkerschrift tot SMS

Het Scryption is hét museum voor alle aspecten van het schrift. Op een heldere en verrassende manier wordt de geschiedenis van schrift en schrijven getoond en de toepassingen daarvan op het kantoor. Letters, pennen, typemachines en computers vertellen het verhaal van schriftelijke communicatie, vanaf het eerste begin van het schrift tot aan de computers van nu. De bijzondere verzameling, de spannende speurtochten, de mooie tentoonstellingen: het Scryption is voor jong en oud een leuk en leerzaam uitje.

 

INKTSTEL

Van ganzenveer tot tekstverwerker

De collectie van het Scryption is uniek te noemen. Voortgekomen uit de verzameling van een Tilburgse frater-onderwijzer is deze uitgegroeid tot een brede en veelomvattende collectie schrijfgerei en kantoorapparatuur. Typemachines, inktstellen, vulpennen, potloden en balpennen, kroontjespennen, kopieerkisten, stencilapparaten, tekstverwerkers en kantoormeubels vormen de getuigenis van vierhonderd jaar schrijven en kantoorpraktijk.

 

LEESBORD

I n de vaste presentatie wordt een beeld gegeven van de geschiedenis van het schrift, het schrijven, het typen en het kantoor. We volgen de geschiedenis van het schrift: vanaf de eerste rotstekeningen, het spijkerschrift, de Egyptische hiëroglyfen, het eerste alfabet, middeleeuwse schrift, de boekdrukkunst tot aan de moderne computerletters. De ontwikkelingen van het schrijven zien we in de fraaie inktstellen, de pennetjes en inktpotjes, de vulpennen, en in balpennen, potloden en vulpotloden. De typemachines luiden de mechanisatie van het kantoorwerk in de moderne tijd in. Een eindeloze reeks uitvindingen zijn er in zichtbaar: braillemachines, bolletjes- en aanwijsmachines, onder- en bovenaanslagmachines, stenomachines en opvouwbare en reis-typemachines. U kunt een aantal apparaten in het museum zelf uitproberen. De kantoren uit de jaren vijftig en zestig zullen bij u wellicht herinneringen oproepen, evenals het authentieke schoolklasje, compleet met schoolbankjes en het 'aap, roos, zeef'- leesbord.

 

EXPO

De tentoonstellingen

In wisseltentoonstellingen worden uiteenlopende onderwerpen behandeld op het gebied van schriftelijke communicatie, zoals geheimschrift, kopieerkunst, het moderne kantoor, grafologie, computers en handschrift, de geschiedenis van het alfabet, gebarentaal, kalligrafie en middeleeuwse handschriften, het Japanse schrift, de vulpen, letters en lezen, enzovoort.


De bibliotheek


Het Scryption heeft een uitgebreide bibliotheek op het gebied van schrift, schrijven en kantoor. Deze bibliotheek is op afspraak te raadplegen.

 

 

 

Wist je dat...

Vulpen
… de vulpen in 1884 is uitgevonden door de Amerikaanse verzekeringsagent Lewis Waterman? Nadat er al tweehonderd jaar pogingen waren gedaan ontwikkelde Waterman de eerste betrouwbare vulpen. Door middel van een oogdruppelaar werd de inkt in de pen gespoten.

… de Amerikaan George Parker de eerste zelfvullende pen ontwikkelde; een pen die via een zuiger inkt opzuigt?

Paperclip
… de paperclip in 1900 is uitgevonden en de nietmachine in 1914?

Fotokopie
…de eerste fotokopie in 1938 is gemaakt door de Amerikaan Chester Carlson? Hij schreef de datum op een glasplaat en projecteerde die met behulp van een lamp op een lichtgevoelige met zwavel bedekte plaat. Vervolgens strooide hij er een poeder gemaakt van mossporen overheen. Het poeder bleef liggen op die delen van de plaat waar de schaduw van de tekst de originele positieve lading in tact had gehouden. Vervolgens kon de tekst op papier worden overgebracht.

Lessenaar
… al in de Middeleeuwen werd geschreven aan een lessenaar met een schuin blad? Een hellend schrijfvlak bevordert een rechte schrijfhouding, waardoor een mooier schrift ontstaat.

… de schrijfmeubels op de eerste kantoren hoog waren? Men kon er staande of zittend op een hoge kruk aan schrijven. De hoogte schijnt verband te houden met de ramen die in de bouwstijl van die tijd vaak hoog zaten: met hoge lessenaars bracht men het werk dichter bij het schaarse daglicht.

Balpen
… de balpen een uitvinding is uit 1888 van John J. Loud uit Massachusets?

… het principe van de balpen berust op een inktreservoir met aan het eind een metalen schrijfmond? Hierin is een metalen kogeltje gemonteerd, dat de inkt gelijkmatig over het schrijfoppervlak moet verdelen. Het kogeltje moet van een hard metaal zijn en heel vormvast.

… het voor 1940 niet mogelijk was harde metalen en vormvaste kogeltjes te maken voor een lage prijs? Pas tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen de wapenindustrie zulke kogeltjes nodig had, werden er machines gemaakt om ze te produceren. Door de massaproductie werden de kogeltjes betaalbaar.